Nasza grupa
O nas Kontakt Forum Praca Blog Zaloguj się Rejestracja PL EN
Twoja sugestia

Otrzymuj co tydzień wartościowe porady i informacje od PolishProperty.eu

Polecane oferty

499 000 PLN

szastarka wieś

290.00 m2

790 000 PLN

Bolesławiec

350.00 m2

Dziedziczenie nieruchomości krok po kroku


Prawo

2013-04-08

Instytucja dziedziczenia jest częścią prawa spadkowego. Odpowiednie regulacje znaleźć można w kodeksie cywilnym. Najistotniejsze jest czy spadkodawca pozostawił testament.

 

W przypadku dziedziczenia nieruchomości przepisy prawa spadkowego nie przewidują szczególnej procedury. Wszystko odbywa się na zasadach ogólnych. W momencie, gdy zmarły sporządził testament, to w nim należy szukać informacji, kto i co dziedziczy (tzw. dziedziczenie testamentowe). Natomiast, gdy testamentu nie ma lub jest nieważny albo osoby powołane do dziedziczenia nie chcą lub nie mogą być spadkobiercami, krąg spadkobierców wyznaczają przepisy ustawy (tzw. dziedziczenie ustawowe).

 

Krok pierwszy - postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku

Zgodnie z przepisami prawa, spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia się spadku (art. 925 kc), czyli z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 924 kc). Aczkolwiek sama śmierć nie wystarczy, żeby stać się właścicielem nieruchomości należącej do zmarłego. W pierwszej kolejności należy uzyskać postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Postanowienie to wydaje sąd. Podczas postępowania bada on, kto jest uprawniony do dziedziczenia (w szczególności, czy spadkodawca pozostawił testament) i jaka część spadku przysługuje poszczególnym spadkobiercom.

 

By wszczęto takie postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, trzeba złożyć specjalny wniosek. Do jego sporządzenia niezbędne są odpisy aktów stanu cywilnego spadkobierców oraz akt zgonu spadkodawcy. Pismo należy kierować do sądu ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, do sądu miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część (sąd spadku). W braku powyższych podstaw sądem spadku jest sąd rejonowy dla m. st. Warszawy. Od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku należy wnieść opłatę w wysokości 50 zł.

 

Sąd po przeprowadzeniu postępowania wydaje postanowienie, w którym stwierdza, kto dziedziczy po zmarłym. Dopiero z chwilą uprawomocnienia się tego postanowienia spadkobiercy stają się formalnymi właścicielami (lub współwłaścicielami) nieruchomości. Środkiem odwoławczym od takiego postanowienia jest apelacja.

 

Wartym odnotowania jest fakt, że od 1 marca 2009 r. notariusze upoważnieni zostali do wydawania poświadczania dziedziczenia na podstawie protokołu dziedziczenia. Niezbędnymi warunkami do tego, aby skorzystać z tej instytucji jest obecność wszystkich osób wchodzących w grę jako spadkobiercy i brak sporu między nimi, co do podziału spadku. Wygląda to w ten sposób, że wszyscy potencjalni spadkobiercy spotykają się w kancelarii notarialnej w celu sporządzenia protokołu dziedziczenia. Na podstawie tego protokołu notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Następnie rejestruje go w elektronicznym rejestrze poświadczeń dziedziczenia. Od tej chwili akt nabiera mocy prawnej, takiej samej jak sądowe postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku.

 

Krok drugi - postępowanie podatkowe

Następnym etapem, jaki muszą przejść spadkobiercy, jest postępowanie podatkowe przed urzędem skarbowym. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia spadku. W terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, spadkobiercy muszą zgłosić się w urzędzie skarbowym i rozliczyć się z podatku. W zeznaniu należy podać, co wchodzi w skład spadku i określić wartość rynkową rzeczy. Wymienia się też długi obciążające spadek, które pomniejszają jego wartość, a więc i podatek. Do długów i ciężarów zalicza się np.: obciążenia z tytułu zapisów i poleceń zamieszczonych w testamencie, koszty leczenia i opieki w czasie ostatniej choroby spadkodawcy (jeżeli nie zostały pokryte za jego życia i z jego majątku), koszty pogrzebu spadkodawcy (jeżeli nie zostały pokryte z majątku spadkodawcy lub z zasiłku pogrzebowego) czy koszty postępowania spadkowego. Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Dla każdej z tych grup ustawa przewiduje kwotę wolną od podatku:

- grupa podatkowa I - małżonek, wstępni (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie), zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki), pasierb, ojczym, macocha, rodzeństwo, teściowie, zięć, synowa – kwota wolna od podatku: do 9637 zł

- grupa podatkowa II - zstępni rodzeństwa (np. dzieci siostry, wnuki brata), rodzeństwo rodziców (np. ciotki, wujowie), zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych (np. mąż wnuczki) – kwota wolna od podatku: do 7276 zł

- grupa podatkowa III – inni nabywcy - kwota wolna od podatku: do 4902 zł.

 

Podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku, według następujących skal:

 

 

Przykład

Grupa podatkowa I – córka nabywa czystą wartość spadku w wysokości 100.000 zł. Kwota wolna od podatku w I grupie podatkowej wynosi 9.637 zł.

Obliczenie podatku:

100 000 zł – 9 637 zł = 90 363 zł

90 363 zł – 20 556 zł = 69 807 zł

69 807 zł x 7 proc. = 4 886,49 zł + 822,20 zł = 5 708,69 zł

Kwota podatku po zaokrągleniu do pełnych złotych 5 709 zł.

 

Krok trzeci - postępowanie wieczystoksięgowe

Ostatnim postępowaniem, jakie muszą przejść spadkobiercy, jest dokonanie odpowiednich wpisów w księgach wieczystych. Muszą wnieść wniosek do sądu o wpisanie ich do księgi wieczystej jako nowych właścicieli nieruchomości. Do wniosku należy dołączyć postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Od wniosku o wpis w księdze wieczystej własności pobiera się opłatę stałą w wysokości 200 zł (lub 150 zł, gdy wpis dotyczy prawa własności nieruchomości rolnej o powierzchni do 5 ha). Jeżeli dla nieruchomości, będącej przedmiotem spadku, nie była prowadzona księga wieczysta należy złożyć wniosek o jej założenie. Koszt założenia księgi wieczystej wynosi 40 zł.

 

 

Jakub Jastrzębski

 

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm.); Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego. (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296); Ustawa z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2004 r., Nr 142, poz. 1514 z późn. zm.); Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2005 r. nr 167, poz. 1398 ze zm.).

 

Dobry artykuł? Zostaw komentarz i podziel się ze znajomymi.

5 500 000 PLN

Warszawa

362.00 m2

176 000 PLN

Katowice

41.00 m2

298 000 PLN

Tomaszów Mazowiecki

58.00 m2

949 000 PLN

lubliniecki

232.00 m2

Dotpay

Dotacje na innowacje
Program Operacyjny - Innowacyjna Gospodarka
Działanie 8.2 Wspieranie wdrażania elektronicznego biznesu typu B2B

Tytuł: Optymalizacja współpracy pomiędzy POLISHPROPERTY.EU MARGOL ROMUALD a Partnerami biznesowymi w efekcie wdrożenia systemu B2B w ramach którego działać będzie aplikacja online dostępna na urządzenia mobilne. Projekty współfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Koniecznie przeczytaj

Nowa Rekomendacja S wymusi stałe oprocentowanie?

Komisja Nadzoru Finansowego pracuje nad kolejnym dokumentem, który ma podnieść jakość portfeli bankowych. Rekomendacja S kojarzy się aktualnie z obowiązkowym wkładem własnym. ...

Czytaj dalej »