Nasza grupa
O nas Kontakt Forum Praca Blog Zaloguj się Rejestracja PL EN
Twoja sugestia

Otrzymuj co tydzień wartościowe porady i informacje od PolishProperty.eu

Polecane oferty

270 000 PLN

Krempna

127.00 m2

370 000 PLN

Reszel

3100.00 m2

Służebności – cz. 2. Służebność gruntowa


Prawo

2013-03-19

Służebność gruntowa jest jednym z trzech (obok służebności osobistej i służebności przesyłu) rodzajów służebności. Na jej podstawie właściciel nieruchomości władnącej może m.in. korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej. Co to jednak oznacza w praktyce?

 

Treść służebności gruntowej

Służebność gruntowa to instrument prawny, poprawiający sytuację właściciela nieruchomości, który nie może w pełni korzystać z prawa własności. Przedmiotem tej służebności – jak sama nazwa wskazuje – jest grunt. W myśl art. 285 kodeksu cywilnego nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności.

 

Celem służebności gruntowej jest zwiększenie użyteczności jednej nieruchomości - zwanej władnącą, poprzez ograniczenie zakresu lub sposobu korzystania z innej nieruchomości - zwanej obciążoną. Przykład? Działka bez dostępu do drogi publicznej – może się zdarzyć tak, że działka nie ma dostępu do drogi publicznej (krajowej, wojewódzkiej, powiatowej lub gminnej), gdyż oddziela ją od niej inna działka (należąca do innego właściciela). W takim wypadku – na mocy art. 145 kodeksu cywilnego – właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna). Jest to tylko jeden z rodzajów służebności gruntowej. Oprócz tego można wymienić: służebność przejścia, służebność czerpania ze studni, służebność okna lub furtki (czyli tzw. służebności czynne), a także np. służebność polegającą na zakazie sadzenia wysokich drzew, które ograniczą dostęp światła do działki sąsiada oraz rozbudowy budynku ponad określoną wysokość (służebności bierne). Służebność gruntowa powinna być wykonywana w taki sposób, aby podnosić użyteczność nieruchomości władnącej, ale jednocześnie bez zbędnej szkody dla nieruchomości obciążonej oraz zgodnie z zasadami współżycia społecznego przy uwzględnieniu zwyczajów miejscowych (art. 285 §2, art. 287 i art. 288 kc).

 

Powstanie służebności gruntowej

Zgodnie z przepisami prawa służebność gruntowa może powstać: w  drodze umowy, na skutek zasiedzenia, na podstawie orzeczenia sądu, na podstawie decyzji administracyjnej.

 

Tryb umowny jest to najczęstszy sposób powstania służebności (jak zresztą i innych, ograniczonych praw rzeczowych). Umowa ta ma charakter zobowiązująco-rozporządzający i jest zawierana pomiędzy właścicielem nieruchomości obciążonej a właścicielem nieruchomości władnącej, który nabywa prawo służebności. Strony określają w niej podstawowe kwestie dotyczące służebności, m.in. zakres służebności oraz jej charakter (odpłatny bądź nie). Należy też zaznaczyć, że oświadczenie woli właściciela nieruchomości obciążonej powinno być złożone pod rygorem nieważności (ad solemitatem) w formie aktu notarialnego (art. 245 §2 kc), który to jest podstawą wpisu do księgi wieczystej (dział III).

 

Służebność gruntowa może także powstać na skutek zasiedzenia, ale tylko w określonych przypadkach. Zgodnie z art. 292 kc, służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Nabywa ją więc posiadacz służebności gruntowej, który faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności. W tym przypadku stosuje się odpowiednie przepisy prawa dotyczące nabycia własności przez zasiedzenie. 

 

Trzecim sposobem powstania służebności drogowej jest orzeczenie sądu. Najczęściej jest on stosowany przy ustanowieniu drogi koniecznej, w przypadku gdy właściciele nie mogą się porozumieć. Mówią o tym: art. 145 i 151 kc. 

 

Służebność gruntowa może też powstać na podstawie decyzji wywłaszczeniowej. Tryb ten regulują przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jeżeli zachodzi potrzeba zapobieżenia niebezpieczeństwu, wystąpieniu szkody lub niedogodnościom, jakie mogą powstać dla właścicieli albo użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich wskutek wywłaszczenia lub innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości, w decyzji o wywłaszczeniu ustanawia się niezbędne służebności (art. 120 ust. o gosp. nieruch.)

 

Wygaśnięcie służebności gruntowej

Służebność może wygasnąć:

 

• wskutek niewykonywania przez dziesięć lat (przy czym, jeżeli treść służebności gruntowej polega na obowiązku nieczynienia, ma to zastosowanie tylko wtedy, gdy na nieruchomości obciążonej istnieje od lat dziesięciu stan rzeczy sprzeczny z treścią służebności);

• poprzez zrzeczenie się przez właściciela nieruchomości władnącej;

• za wynagrodzeniem, na wniosek właściciela nieruchomości obciążonej, gdy służebność stała się dla niego szczególnie uciążliwa;

• bez wynagrodzenia, na wniosek właściciela nieruchomości obciążonej, jeżeli służebność gruntowa utraciła dla nieruchomości władnącej wszelkie znaczenie.

 

Na zakończenie warto dodać, że służebność gruntowa przysługuje każdoczesnemu właścicielowi nieruchomości władnącej. Jest więc związana z gruntem, a nie z osobą właściciela nieruchomości.

 

Jakub Jastrzębski

 


 

Źródło

• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., nr 16, poz. 93 ze zm.)

• Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.)

 

 

Dobry artykuł? Zostaw komentarz i podziel się ze znajomymi.

790 000 PLN

Bolesławiec

350.00 m2

270 000 PLN

Krempna

127.00 m2

949 000 PLN

lubliniecki

232.00 m2

1 850 000 PLN

powiat Olsztyn

567.00 m2

Dotpay

Dotacje na innowacje
Program Operacyjny - Innowacyjna Gospodarka
Działanie 8.2 Wspieranie wdrażania elektronicznego biznesu typu B2B

Tytuł: Optymalizacja współpracy pomiędzy POLISHPROPERTY.EU MARGOL ROMUALD a Partnerami biznesowymi w efekcie wdrożenia systemu B2B w ramach którego działać będzie aplikacja online dostępna na urządzenia mobilne. Projekty współfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Koniecznie przeczytaj

Służebności – cz. 3. Służebność osobista

Służebność osobista należy – obok służebności gruntowej i służebności przesyłu – do zamkniętego katalogu ograniczonych praw rzeczowych.   Służebność ...

Czytaj dalej »