Nasza grupa
O nas Kontakt Forum Praca Blog Zaloguj się Rejestracja PL EN
Twoja sugestia

Otrzymuj co tydzień wartościowe porady i informacje od PolishProperty.eu

Polecane oferty

7 900 000 PLN

Wrocław

719.00 m2

108 000 PLN

Wrocław

1801.00 m2

Wywłaszczenie nieruchomości


Prawo

2012-05-14

Własność prywatna, nasz dom czy mieszkanie jest naszą „świętością”. Wynika to chociażby z przepisów konstytucji, zgodnie z którą prawo własności nieruchomości podlega ochronie prawnej. Dlatego nie wyobrażamy sobie, żeby ktoś w majestacie prawa nam ją odebrał. Może się tak jednak zdarzyć, ale dotyczy to sytuacji, gdy jest to konieczne ze względu na cel publiczny. Mowa tu o tzw. wywłaszczeniu nieruchomości.

 

Pojęcie wywłaszczenia i celu publicznego

 

Wywłaszczeniem nazywa się ograniczenie albo pozbawienie prawa własności nieruchomości bądź prawa użytkowania wieczystego. Nieruchomość może być wywłaszczona tylko na rzecz Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Jednakże, co należy podkreślić, wywłaszczyć można jedynie tereny przeznaczone na realizację tzw. celu publicznego i jedynie wtedy, gdy nie można go zrealizować w żaden inny sposób. Co należy rozumieć pod pojęciem celu publicznego?  Przykładowo może to być budowa: dróg i urządzeń komunikacji publicznej, linii kolejowych, urządzeń przesyłowych (energii elektrycznej, wody, gazu, ciepła), szkół, szpitali, domów opieki społecznej, placówek opiekuńczo-wychowawczych lub obiektów administracji państwowej. Innymi słowy – nieruchomość może być wywłaszczona tylko wtedy, gdy jest to niezbędne w celu realizacji jakiegoś przedsięwzięcia służącego dobru ogółu i tylko gdy jest to jedyne rozwiązanie.

 

Postępowanie wywłaszczeniowe

 

Starosta przed rozpoczęciem postępowania wywłaszczeniowego ma obowiązek podjąć z właścicielem nieruchomości negocjacje. Ma to na celu przejęcie nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży. Starosta proponuje wtedy właścicielowi nieruchomości odszkodowanie lub nieruchomość zamienną. Właściciel ma dwa miesiące na podjęcie decyzji. Jeśli się nie zgodzi, np. z wysokością odszkodowania, wszczynane jest postępowanie wywłaszczeniowe. Następuje ono z urzędu lub na wniosek zarządu gminy lub powiatu. Powinien on zawierać m.in.: miejsce położenia nieruchomości, numer księgi wieczystej, dane właściciela nieruchomości, cel wywłaszczenia wraz z uzasadnieniem konieczności nabycia nieruchomości na ten cel.

 

Zaznaczenia wymaga fakt, że postępowanie wywłaszczeniowe musi zostać ujawnione w księdze wieczystej nieruchomości. Po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego starosta przeprowadza rozprawę administracyjną, a po jej zakończeniu wydaje decyzję o wywłaszczeniu nieruchomości. Od tej decyzji właścicielowi przysługuje odwołanie do wojewody. Na jego wniesienie właściciel na 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Z momentem, gdy decyzja staje się ostateczna (czyli w myśl przepisów kodeksu postępowania administracyjnego stronom wyczerpała się droga odwoławcza) nieruchomość staje się własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

 

Odszkodowanie

 

Zgodnie z przepisami prawa pozbawienie właściciela prawa własności nieruchomości może nastąpić jedynie za słusznym odszkodowaniem – ostateczna jego wartość zostaje określona przez starostę w decyzji o wywłaszczeniu. Podstawą naliczenia kwoty odszkodowania jest wartość rynkowa nieruchomości określona przez rzeczoznawcę majątkowego na dzień wydania decyzji o wywłaszczeniu. Odszkodowanie jest wypłacane jednorazowo w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dna, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Za zgodą właściciela wywłaszczanej nieruchomości może być mu przyznana nieruchomość zastępcza. Jeżeli jej wartość jest niższa od tej, którą posiadał, należy mu się dopłata.

 

Zwrot wywłaszczonej nieruchomości

 

Wywłaszczona nieruchomość może zostać zwrócona byłemu właścicielowi. Dzieje się tak w przypadku, gdy gmina ma zamiar przeznaczyć wywłaszczoną nieruchomość na inny cel niż ten określony w decyzji o wywłaszczeniu. Musi wtedy o tym poinformować właściciela (lub jego spadkobierców). Ma on wtedy 3 miesiące, aby zwrócić się z wnioskiem o tenże zwrot. Przepisy prawa przewidują też sytuacje, gdy to sam właściciel może wystąpić o zwrot wywłaszczonej nieruchomości:

- nieruchomość została przeznaczona na inny cel niż ten wskazany w decyzji o wywłaszczeniu;

- nieruchomość stała się zbędna przy realizacji celu publicznego (np. okazało się, że planowana droga może przebiegać w innym miejscu);

- na nieruchomości nie przeprowadzono żadnych prac w ciągu 7 lat od czasu, gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna;

- cel, na który wywłaszczono nieruchomość nie został zrealizowany w ciągu 10 lat od czasu, gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna.

 

Nieruchomość zwracana jest w takim stanie, w jakim znajduje się w dniu zwrotu.

 

Podsumowując, należy stwierdzić, że właściciel nie ma zbyt dużo do powiedzenia, w przypadku, gdy jego nieruchomość ma zostać wywłaszczona. Może się jedynie zgodzić na wysokość odszkodowania. Nie jest to też przyjemna sytuacja, gdy pozbawia się kogoś jego domu, z którym jest przecież związany. Z drugiej strony, trzeba pamiętać, że bez wywłaszczeń nie powstałoby wiele dróg i instytucji, mających służyć celom publicznym, a więc dobru całej społeczności.

 

 

Jakub Jastrzębski

 

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78 poz. 483), Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 261 poz. 2603 ze zm.), Ustawa z dnia  14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 30 poz. 168)

 

Dobry artykuł? Zostaw komentarz i podziel się ze znajomymi.

1 990 000 PLN

powiat olsztyński

812.00 m2

2 790 000 PLN

Gdynia

118.00 m2

850 000 PLN

Szczecin-Chojna-Rurka

100000.00 m2

5 500 000 PLN

Warszawa

362.00 m2

Dotpay

Dotacje na innowacje
Program Operacyjny - Innowacyjna Gospodarka
Działanie 8.2 Wspieranie wdrażania elektronicznego biznesu typu B2B

Tytuł: Optymalizacja współpracy pomiędzy POLISHPROPERTY.EU MARGOL ROMUALD a Partnerami biznesowymi w efekcie wdrożenia systemu B2B w ramach którego działać będzie aplikacja online dostępna na urządzenia mobilne. Projekty współfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Koniecznie przeczytaj

Współwłasność łączna i ułamowa - czym się różnią?

Prawo własności do nieruchomości może przysługiwać nie jednej a kilku osobom. W takiej sytuacji są one współwłaścicielami. Współwłasność może być z kolei ...

Czytaj dalej »